دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
AWT IMAGE
AWT IMAGE
AWT IMAGE

شناخت پوکی استخوان

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۳/۶ | 

شنــــــــاخت پوکـــــــــــی استـــــــــخـوان :

عـــــوارض پوکــــی استخوان :

به پوکی استخوان بیماری خاموش نیز گفته میشود زیرا این بیماری هیچ علامتی ، پیش از ایجاد شکستگی استخوان ها ، ندارد . عوارض پوکی استخوان عبارتند از :

- کمردرد خفیف

- کاهش قد در طول زمان همراه با ابجاد قوز ( خمیدگی )

-شکستگی استخوان ها به علت ضربات خفیف یا زمین خوردن

پوکــــی استخوان چیست ؟

پوکی استخوان هنگامی به وجود می آید که بدن استخوان را بیشتر از آنچه تولید می کند ، تخریب نماید در نتیجه تراکم استخوان ها در مرکز ، کمتر شده و قطر سطحی استخوان نیز کاهش می یابد . این مساله سبب افزایش احتمال شکستگی استخوان می شود .

عوامل خطر ساز :

با افزایش سن ، همه مقداری بافت استخوانی خود را از دست می دهند . افراد خاص هستند که مقدار بیشتری از بافت استخوانی خود را از دست می دهند . در زیر چند عامل خطر ساز این امر ذکر شده اند :

 - خانم ها ( خانم ها بیشتر از آقایان به پوکی استخوان دچار می شوند )

-افزایش سن  ( بالای 50 سال )

-سابقه خانوادگی پوکی استخوان

-عدم تحرک

-افراد لاغر با جثه کوچک

-استفاده از رژیم غذایی با کلسیم پایین

-کمبود ویتامین D

- یائسگی در سنین پایین تر

-سیگار کشیدن

-استفاده مداوم از مشروبات الکی

-بیماری های مزمن کلیه ،مانند نارسایی کلیه ، بیماری های روده کوچک و تیروئید پر کار

- استفاده از داروهایی مانند گلوکوکورتیکوئید ها ( که برای کنترل بیماری هایی مانند آرتریت و آسم استفاده می شوند )

-برخی از داروهای ضد تشنج  ، برخی از داروهای خواب آور ، برخی از هورمون هایی که برای درمان اندومتریوز استفاده می شوند و برخی از داروهای ضد سرطان

-سیاهپوستان و افراد با نژاد آسیایی ، بیشتر از سایر نژادها دچار پوکی استخوان می شوند .

جلوگیری و درمان :

راهکارهای جلوگیری از ایجاد پوکی استخوان عبارت است از :

-تغذیه درست و فعالیت بدنی کافی به خصوص اگر از ابتدای زندگی شروع شوند .                       

ساختن استخوان های قوی در سنین جوانی سبب کاهش عوارض از دست دادن                          

 استخوانی طبیعی در سنین بالاتر می شود که این امر از حدود 30سالگی شروع می شود .              

-مصرف مقدار کافی ازغذاهای حاوی کلسیم                                                                       

-فعالیت بدنی منظم و کافی شامل تمرین های کاهش وزن که برروی استخوان ها فشاروارد می کنند

-ترک سیگار

عدم مصرف الکل

-با پزشک خود برای دادن آزمایش سنجش تراکم استخوان مشورت کنید .

از درمان دارویی تحت نظر پزشک  برای جلوگیری از ایجاد و درمان پوکی استخوان بهره برد .

 داروهای زیر به وسیله سازمان دارو و غذای ایالات متحده برای افزایش

تراکم استخوان یا نگهداری استخوان جهت کاهش احتمال شکستگی تایید شده اند .

-درمان جایگزینی استروژن (ERT ).

-درمان جایگزینی هورمون ( HRT ).

-بیسفسفونات .

-تحریک کننده انتخابی گیرنده های استروژن (SERMS ).

-هورمون هایی که سوخت و ساز کلسیم و استخوان را تنظیم می کنند .

روش های دیگری هم برای جلوگیری و درمان پوکی استخوان تحت مطالعه اند .با پزشک خود برای انتخاب بهترین روش درمان ، مشورت نمایید .

- به خاطر اثرات غیر استخوانی این داروها ، مصرف طولانی مدت آنها در درمان پوکی استخوان باید به شدت مورد توجه قرار گیرد.

چگونه باید متوجه شوم که تراکم استخوان من کاهش یافته است ؟

تراکم استخوان ؛ لغتی است که برای توضیح میزان سختی استخوان شما به کار می رود . برای شناخت تراکم استخوانی خودتان  و احتمال شکستگی مربوط به پوکی استخوان  ، باید آزمایش غلظت مواد معدنی استخوان (BMD ) انجام شود به طور کلی ، هر چه غلظت مواد معدنی در استخوان شما ، کمتر باشد احتمال شکستن آن استخوان بیشتر است . ابزار مختلفی وجود دارند که غلظت استخوان را اندازه می گیرند و تمامی آنها بدون درد ، غیر تهاجمی و ایمن هستند .

از پزشک خود در مورد انجام این آزمایش در صورتی که فکر می کنید احتمال ابتلا به پوکی استخوان را دارید اگر شما خانم هستید و در سنین نزدیک به یائسگی و اگر آقا  یا خانم  بالای 65 سال هستید ، سوال نمایید .

برای تشخیص  پوکی استخوان از دو معیار T-Score و Z-scoreاستفاده میشود .

T-Score:سنجش میزان غلظت مواد معدنی  استخوان (BMD) بیمار با میزان طبیعی  فرد جوان بالغ بین 25تا 30 ساله میباشد.

Z-score :سنجش میزان غلظت مواد معدنی استخوان (BMD) بیمار با میزان طبیعی فرد همسن وهمجنس  میباشد.

اگرT-score شما از:

  1. به بالا باشد تراکم توده استخوانی، درحد طبیعی است.

  2. باشد تراکم توده استخوانی، تقریبا" 10% کمتر از حد طبیعی است

    5/1- باشد تراکم توده استخوانی ،تقریبا" 15% کمتر از حد طبیعی است.

    0/2-  باشد تراکم توده استخوانی ،تقریبا" 20% کمتر از حد طبیعی است.

    اگر T-Score  شمااز 5/2 -  کمتر باشد مبتلا به پوکی استخوان osteoporotic هستید.

    محل های شایع پوکی استخوان :

    شکستگی در قسمت  تحتانی ستون مهره ها به علت کاهش استقامت در مهره ها است .این شکستگی ها حتی ممکن است بدون ضربه هم رخ دهند .ناهنجاری های ستون فقرات میتواند به علت کلا پس (فشرده شدن)این مهره ها ی آسیب دیده به وجود آید.

    شکستگی لگن ممکن است به علت زمین خوردن یا تصادف  جزیی رخ دهد .که بیشترین محل شکستگی  گردن فمور میباشد.دراین موارد برای ترمیم شکستگی  استخوان ران از پروتز میتوان استفاده نمود.

     استقامت استخوان خانم ها  با افزایش سن تغییر می یا بد:

    استروژن یک هورمون زنانه است که به قوی ماندن استخوان ها کمک میکند وقتی که یک خانم به سن یائسگی  میرسد ،میزان استروژن نیز کاهش  یافته ودرنتیجه استخوان ها ضعیف  میشوند.

    ناهنجاری پیشرونده ستون مهرها درپوکی استخوان:

    پوکی استخوان ،استخوان ها راضعیف میکند که میتواند سبب شکستگی  مهره ها شود. شکستگی  مهره ها  میتواند سبب کاهش قد و ایجاد کیفوز (قوز گوژپشتی) شود. هر چند شکستگی مهره ها دردناک است در این موارد غالبا بدون علامت روی میدهد. بیماران ممکن است تنها ایجاد ناهنجاری  ستون مهره ها  وکاهش قد پیشرونده شوند.


دفعات مشاهده: 139 بار   |   دفعات چاپ: 6 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر