دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • معاونت آموزشی
  • گروه‌های آموزشی
  • معاونت پژوهشی
  • سلامتکده بهشت
  • کتابخانه
  • اساتید
  • دانشجویان
  • کارکنان

تدابیر ورزش از دیدگاه طب ایرانی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۶/۲۹ | 
در جوامع امروزی کم ‏تحرکی یکی از معضلات جدی و تهدید‏کننده سلامتی است و جهت دفع آثار سوء آن هزینه‏‌های زیادی صرف می‏شود. ورزش به عنوان یک راه حل علمی، آسان و ارزان جهت کاهش این هزینه‌‏ها با ممانعت از ابتلا به بیماری پذیرفته شده‌‏است؛ چنانچه اهمیت تحرک بدنی امروزه برکسی پوشیده نیست. حکمای طب سنتی از ورزش تحت عنوان حرکت و سکون نیز نام برده‌اند. یعنی اینکه بدن هم به حرکت و هم به سکون نیاز دارد. سکون بیش از حد مضر می‌باشد، همانطور که حرکت بیش از حد برای بدن ضرر دارد. در ادامه مطلب، خانم دکتر جعفری استادیار و متخصص طب ایرانی و خانم دکتر علی‌اصل متخصص طب ایرانی، تدابیر ورزش از دیدگاه طب سنتی ایرانی را بیان نموده‌اند که در اختیار علاقه‌مندان قرار میگیرد:
  • تعریف ورزش از دیدگاه طب ایرانی
ورزش حرکت ارادی است که منجر به تنفس عمیق و تند نفس کشیدن می‏شود.
  • چرا باید ورزش کنیم؟
وقتی که ما غذا می‌خوریم، قسمتی از آن بصورت فضولات در بدن باقی می‏ماند. همه این فضولات با استفراغات طبیعی بدن (ادرار، مدفوع، عرق و...) خارج نمی‏شود. به علاوه اگر این فضولات عفونی شوند، ایجاد امراض عفونی می‌کنند. تجمع فضولات زیاد در بدن، ایجاد امتلاء یا احساس پری در بدنمی‏کند. این مواد در مفاصل نیز می‌توانند ایجاد ورم کنند. مواد زائد تجمع ‌یافته به راحتی نمی‌توانند از بدن خارج شوند. یکی از راه‌های دفع آنها حرکت بدنی و ورزش است. به علاوه حرکت با گرم ‌کردن سبب تحلیل فضولات خواهد شد.
  • فوائد ورزش
  1. باعث محکم شدن وترها، اعصاب، رباطات و مفاصل می‌گردد که این‌ها به سبب تحلیل رطوبات زایدی که باعث سستی آنها شده، می‌باشد.
  2. تسخین (گرمی) یعنی تولید حرارت در اندام‌ها می‌کند.
  3. بازکننده منافذ بدن بوده و لذا کمک به خروج مواد از طریق عرق می‌کند.
  4. مُعین (کمک کننده)  دفع فضولات بدن می‌باشد.
  5. خفّت (سبکی) و نشاط در بدن ایجاد می‌کند.
  6. باعث تقویت اعصاب می‌گردد.
  • زمان ورزش
  1. بعد از انحدار (ریزش غذا به معده) و انهضام (هضم شدن) غذا باشد.
  2. بعد از پاک شدن بدن از فضولاتی مانند ادرار و مدفوع باشد.
  3. از ورزش کردن هنگام پر و خالی بودن شکم پرهیز کنیم. ورزش کردن درحالت خالی بودن شکم بدتر از ورزش کردن درحالت پری شکم است. بقراط هم گفته هرگاه انسان گرسنه باشد، سزاوار نیست که سختی بکشد. چون در ورزش کردن در حالت خالی بودن شکم همه اعضاء بدن تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
رعایت زمان معتدل در فصول مختلف: در بهار نزدیک ظهر، تابستان اول روز و زمستان وسط روز، زمان معتدل ورزش کردن می‌باشد. (چون اکثر مردم در زمستان، وسط روز غذا می‌خورند پس در آخر روز ورزش کنند و اگر امکان نداشت در اوّل روز و یا شب در مکان گرم به اعتدال ورزش کنند.) البته در همه زمان‌ها رعایت پر یا خالی بودن شکم را هم بکنند.
  • میزان ورزش
اکثر حکما رعایت سه معیار را برای افراد مختلف جهت تعیین ریاضت معتدل در نظر گرفته‏اند:
  1. رنگ بدن: در ورزش معتدل رنگ بدن اندک گرم و سرخ می‌گردد.
  2. نشاط و خفت: در ورزش معتدل بعد از تعریق متوسط حالت نشاط و خفت (سبکی) در فرد ایجاد می‌شود.
  3. تعریق متوسط: از نشانه‌های ورزش معتدل تعریق متوسط می‌باشد و هر ریاضتی که بعد از آن عرق بسیار تولید شود و بدنبال آن رنج و ناراحتی در شخص پدید آید، بسیار مضر است. البته در افراد چاق به دلیل کثرت مواد در بدنشان درحین ورزش عرق بسیار می‌کنند و از آن متضرر هم نمی‌شوند.
  • تدبیر نوشیدن آب پس از ورزش
نوشیدن آب در برخی شرایط ممنوع و مضر است. یکی از این مواقع بعد از حرکات طاقت ‏فرسا و ریاضت‏‌های سخت است. علت این است که وقتی اعضا گرم می‏‌شوند، آب را فوری از معده جذب می‏کنند. این عمل یعنی جذب آب سرد قبل از آنکه از شدت سردیِ بالفعلِ آن کاسته شود، موجب سردی و از بین رفتن حرارت غریزی می‏‌شود. اگر فرد طاقت جلوگیری از این کار (نوشیدن آب سرد) را ندارد، باید آب سرد را جرعه‌‏جرعه بنوشد و اگر کسی اتفاقاً آب سرد را در حد سیراب شدن کامل نوشید، باید فوراً روی کبد را با حوله‌‏ای گرم بپوشاند. با عطش و تشنگی غالب نباید حرکت کرد و همچنین بعد از توقفِ حرکت، نباید یکباره شکم را از آب و غذا پر کرد، بلکه آب و طعام به تدریج خورده شود. لازم است در گرمی هوا، عطش را با میوه‏‌های ترش و در سردی هوا با میوه‏‌های شیرین تسکین دهند.

دفعات مشاهده: 14 بار   |   دفعات چاپ: 2 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر